شانه در فرش ماشینی

فرش ماشینی با گره‌های U شکل نخ خاب که در تار و پود فرش قرار گرفته‌اند، شکل می‌گیرد. تعداد گره‌هایی که در واحد طول و عرض فرش در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند بسته به نوع نخ، نوع دستگاه و عوامل دیگری متفاوت است.
به تعداد گره‌های موجود در یک متر عرض فرش ماشینی، شانه گفته می‌شود.
برای مثال فرشی ۱۰۰۰ شانه و در ابعاد ۲ در ۳ متر( ۶ متری ) دارای ۲۰۰۰ گره در عرض فرش می‌باشد.
هر چه مقدار شانه در فرش بیشتر باشد، فرش ریزبافت‌تر و اصطلاحا دستباف‌گونه‌ تر خواهد بود. فرش‌های ماشینی در شانه های مختلف از جمله ۵۰۰، ۷۰۰، ۱۰۰۰ و ۱۲۰۰ شانه تولید و عرضه می‌شوند.

تراکم در فرش ماشینی

فرش ماشینی با در کنار هم قرار گرفتن نخ‌هایی به شکل حرف U انگلیسی بافته می‌شود و این نخ‌ها که با نام نخ خاب شناخته می‌شوند توسط رشته‌های تار و پود در کنار یکدیگر ثابت می‌شوند.
تعداد گره‌های موجود در فرش ماشینی در جهت طولی و عرضی معمولا متفاوت است.
به تعداد گره‌های موجود در واحد متر طول فرش ماشینی، تراکم گفته می‌شود
برای مثال فرشی با تراکم ۱۵۰۰ و ابعاد ۲ در ۳ متر( ۶ متری ) دارای ۴۵۰۰ گره در بعد طولی می‌باشد.
هر چه تراکم فرش بیشتر باشد، ریزبافتی فرش افزایش می‌یابد و از طرف دیگر، وزن فرش و سختی سطح آن نیز افزایش خواهد یافت.

الیاف و نخ بی سی اف – BCF

الیاف استفاده شده در تولید نخ فرش ماشینی در دو نوع کلی «جزئی» ( Staple ) و «پیوسته» ( BCF یا بی سی اف ) که کوتاه‌شده‌ی عبارت «Bulk Continuous Filament» است وجود دارند. تفاوت این دو نوع الیاف در طول آن‌ها است. الیاف «جزئی» در قطعات کوچک ۷ تا ۲۵ سانتی‌متری در یکدیگر تنیده می‌شوند تا نخ نهایی تولید و برای ساخت یک فرش ماشینی مورد استفاده قرار بگیرد. در طرف مقابل، الیاف BCF در طول‌های نامحدود در یکدیگر تنیده می‌شوند و نخ نهایی در تولید فرش ماشینی را ایجاد می‌کنند. بسته به مواد خام استفاده شده در تولید نخ، ممکن است یکی یا دو حالت از الیاف برای تولید نخ موجود باشند.
برای مثال الیاف پلی‌استر معمولا به صورت BCF عرضه می‌شوند در حالی که الیاف پشم به صورت BCF وجود ندارند.
هر یک از انواع الیاف فوق دارای مزایا و معایبی هستند. با این حال استفاده از الیاف BCF در تولید فرش ماشینی رو به افزایش است.

نخ BCF

استفاده از نخ تولید شده از الیاف BCF با عنوان نخ BCF در تولید فرش ماشینی سبب می‌شود محصول نهایی پرزدهی نداشته باشد. زیرا الیاف استفاده شده پیوسته هستند و خارج شدن آن از میان تار و پود فرش به آسانی ممکن نیست. به علاوه چنانچه نخ‌های BCF هیت‌ست شوند، نرمی و پایداری آن نیز افزایش می‌یابد.