تحلیل و پیش بینی بازار مواد اولیه مصرفی صنعت فرش ماشینی ایران در افق ۱۴۰۴

مقدمه

نخ های تار، پود و خاب به عنوان اصلی ترین مواد اولیه مصرفی در تولید فرش ماشینی می باشند. هر یک از این اجزا به ترتیب ۱۱ _ ۵%، ۱۴ _۸% و ۸۰_۷۰% از وزن هر فرش را به خود اختصاص می دهند. از طرفی امروزه صنعت فرش ماشینی ایران با ظرفیت اسمی ۱۲۵ میلیون متر مربع و تولید سالانه ۸۵ میلیون مترمربع، صادرات سالانه ۴۰۰ میلیون دلاری انواع فرش و کفپوش های ماشینی منسوج را رقم زده است. این اعداد و ارقام نشان می دهد که قیمت فرش ماشینی در این صنعت علاوه بر ایجاد حجم مناسبی از اشتغال پایدار، می تواند از پویاترین و رقابت پذیرترین صنایع کشور در عرصه اقتصاد جهانی باشد. با توجه به هدف گذاری تولید ۱۵۰ میلیون متر مربعی و صادرات یک میلیارد دلاری انواع فرش ماشینی برای افق ۱۴۰۴ و تبدیل ایران به دومین تولیدکننده و صادرکننده فرش ماشینی جهان پس از ترکیه در افق ۲۰۲۵ میلادی، برنامه ریزی مدونی برای تمام بخش های این صنعت از جمله بخش تامین مواد اولیه مصرفی برای سال های پیش رو مورد نیاز می باشد. در این تحقیق، تحلیل بازار مواد اولیه مصرفی صنعت فرش ماشینی ایران از دیدگاه فنی و میزان الیاف و نخ مصرفی مورد نیاز جهت تولید سالانه ۱۵۰ میلیون متر مربع انواع فرش ماشینی و صادرات سالانه یک میلیارد دلاری آن در افق ۱۴۰۴ انجام می شود. (خرید فرش ساوین)

تجربیات/تئوری

شاخه ی فرش ماشینی یکی از پنج رشته منتخب وزارت صنعت برای رشد و توسعه در بین رشته های مختلف صنعت نساجی ایران است. همچنین براساس نقشه راه صنعت فرش ماشینی ایران، برنامه تولید برای این صنعت در سال ۱۴۰۴ بالغ بر ۱۵۰ میلیون مترمربع انواع فرش ماشینی هدف گذاری شده است که پیش بینی می شود، بیش از نیمی از آن صادر خواهد شد. بنابراین تحلیل بازار مواد اولیه مصرفی فرش ماشینی و پیش بینی مصرف آنها در افق سال ۱۴۰۴ هجری شمسی بر اساس وزن الیاف و نخ مصرفی مورد نیاز این صنعت انجام شده است. دراین تحقیق تولید انواع فرش ماشینی برای سال پایانی برنامه (سال ۱۴۰۴) معادل ۱۵۰ میلیون متر مربع یعنی با افزایش تقریبا ۶۰ درصدی نسبت به تولید فعلی (۸۵ میلیون مترمربع( پیش بینی شده است. برای محاسبه مواد اولیه مورد نیاز، وزن تقریبی هر متر مربع فرش ماشینی برای مصرف داخل ایران و صادرات به ترتیب ۳/۷۵۰ و ۳ کیلوگرم درنظر گرفته شده است. برای احتساب مقادیر الیاف و نخ موردنیاز، درصد وزنی هر یک از نخ ها یا الیاف مصرفی در یک متر مربع فرش ماشینی محاسبه و در مترمربع فرش ماشینی پیش بینی شده تولیدی در سال ۱۴۰۴ ضرب شده است که نحوه محاسبه بطورخلاصه در فرمول زیر آمده است:
درصد مصرف نخ یا لیف در یک فرش* وزن یک فرش * مترمربع تولید فرش در سال = مقدار تخمینی لیف یا نخ مورد نیاز (تن در سال) (خرید فرش ستاره کویر یزد)

بحث و نتایج

میزان مصرف انواع مواد اولیه مصرفی صنعت فرش ماشینی ایران در سه بخش نخ تار، نخ پود و نخ خاب، بطور جداگانه مورد تجزیه تحلیل قرار گرفته و برای هر یک از مواد اولیه مذکور براساس هدف تولید در سال ۱۴۰۴ پیش بینی های مورد نظر انجام شده است، که منجر به نتایج زیر گردیده است:
الف) نخ تار
نخ تار یکی از مهم ترین اجزاء ساختار فرش ماشینی می باشد که حدودا ۸ درصد از وزن هر فرش را به خود اختصاص می دهد. در حال حاضر ظرفیت متوسط تولید فرش ماشینی حدود ۸۵ میلیون متر مربع در سال و مقدار نخ تار مورد نیاز واحدهای فرش ماشینی کشور حدود ۲۵ هزارتن در سال می باشد. با توجه به هدف گذاری و پیش بینی های صورت گرفته در راستای اهداف مورد نظر در افق ۱۴۰۴، مقدار نخ تار مورد نیاز با ۶۰ درصد افزایش نسبت به وضعیت موجود حدود ۴۱ هزار تن برآورد می شود. اخیرا با توجه به انواع سیستم های جدید بافت فرش ماشینی از مخلوط الیاف پنبه و پلی استر با نسبت های مختلف جهت تولید نخ تار استفاده می شود. علاوه برآن، درموارد متعددی به دلیل کاهش قیمت تمام شده، نخ تار فیلامنت پلی استر در حال جایگزین شدن به جای نخ تار ریسیده شده پنبه/پلی استر در صنعت فرش ماشینی می باشد. با توجه به پیش بینی میزان تولید هدف فرش ماشینی (۱۵۰ میلیون متر مربع) مقدار پنبه ی مورد نیاز برای تهیه نخ تار حدود ۵ هزار تن و پلی استر حدودا ۳۶ هزار تن در سال ۱۴۰۴ برآورد می شود. (خرید فرش خاطره کاشان)
ب) نخ پود
نخ پود بعنوان مهم ترین عامل نگه داشتن نخ خاب در ساختار فرش ماشینی است که تقریبا ۱۲ درصد از وزن فرش را تشکیل می دهد. در حال حاضر نخ پود مورد نیاز برای متوسط تولید سالانه فرش ماشینی در ایران حدود ۳۷ هزار تن می باشد. برای دست یابی به اهداف مورد نظر افق ۱۴۰۴ ، میزان مصرف نخ پود ۶۱ هزار تن پیش بینی می شود که این میزان مصرف نخ پود به معنی افزایش ۶۰ درصدی مصرف نخ پود فرش ماشینی درسال پایانی برنامه خواهد بود. با پیشرفت تکنولوژی در ماشین های بافندگی فرش ماشینی علاوه بر نخ جوت از نخ های پلی استر فیلامنتی و پنبه/پلی استر ریسیده شده نیز استفاده می شود. لذا بنظر می رسد در افق ۱۴۰۴ صنعت فرش ماشینی ایران سالانه نیاز به حدود ۲۹ هزار تن نخ جوت، ۵ هزار تن الیاف پنبه و ۲۷ هزار تن الیاف پلی استر (برای نخ های پنبه/پلی استر و پلی استرفیلامنتی) در بخش تولید نخ پود فرش ماشینی داشته باشد. (خرید فرش نگین مشهد)
ج) نخ خاب
مهمترین جزء اصلی تشکیل دهنده ساختار فرش ماشینی که نقش مهمی در خواص فشارپذیری و افت ضخامت فرش دارد، نخ خاب می باشد که ۸۰ حدود درصد از وزن فرش را به خود اختصاص می دهد. برای ظرفیت متوسط تولید فعلی فرش ماشینی ایران نزدیک به ۲۴۳ هزار تن نخ خاب لازم است. برای رسیدن به تولید ۱۵۰ میلیون مترمربع فرش ماشینی در افق ۱۴۰۴، تخمین زده می شود که این صنعت به حدود ۴۰۵ هزار تن نخ خاب نیاز داشته باشد. بنابراین میزان مصرف نخ خاب در سال ۱۴۰۴نسبت به حال حاضر، افزایش چشمگیری در حد ۶۰ درصدی خواهد داشت. در این میان می توان اشاره کرد که پرکاربرد ترین الیاف مورد مصرف در نخ خاب فرش ماشینی تولید ایران الیاف اکریلیک، پلی پروپیلن و پلی استر می باشد. بنابراین پیش بینی ها نشان می دهد از وزن نخ خاب پیش بینی شده (۴۰۵ هزار تن) مورد نیاز برای تولید ۱۵۰ میلیون متر مربع فرش ماشینی در سال ۱۴۰۴، حدود ۲۲۳ هزار تن نخ اکریلیک، ۷۶/۵ هزار تن نخ پلی استر و ۸۸ هزار تن نخ پلی پروپیلن خواهد بود و الیاف دیگری مانند پشم، ویسکوز، بامبو و … مابقی وزن پیش بینی شده را به خود اختصاص خواهند داد. (خرید فرش مشهد اردهال)
ـ نتیجه گیری
پیش بینی ها و برآوردهای تحلیلی نشان می دهد که برای تولید ۱۵۰ میلیون متر مربع فرش ماشینی در سال ۱۴۰۴، حدود ۴۱ هزار تن نخ تار مورد نیاز خواهد بود که برای تولید این میزان نخ تار، به حدود ۵ هزارتن درسال الیاف پنبه و ۳۶ هزارتن درسال الیاف پلی استر نیازخواهد بود. علاوه برآن برای تولید حدود ۶۱ هزار تن نخ پود تخمینی مورد نیاز صنعت فرش ماشینی ایران در افق ۱۴۰۴، مقدار ۲۷ هزار تن الیاف پلی استر، ۲۹ هزار تن نخ جوت و ۵ هزار تن الیاف پنبه در سال می باشد. همچنین برای تامین و تولید نخ خاب مورد نیاز صنعت فرش ماشینی ایران در سال ۱۴۰۴، نیاز به حدود ۲۲۳ هزار تن الیاف اکریلیک، ۷۶/۵ هزارتن انواع نخ های خاب پلی استر و ۸۸ هزارتن نخ خاب پلی پروپیلن خواهد بود. (خرید فرش زمرد مشهد)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست