ضد باکتری فرش ماشینی (بخش اول)

مقدمه

صنعت قالی بافی در ایران عمر بسیار قدیمی دارد. برطبق بررسی های ایرانیان در ابتدا به بافت گلیم، زیلو و نمد به عنوان کفپوش روی آورده و در طول زمان با بافت فرش آشنا شده اند. شواهد تاریخی عمر صنعت فرش را به سده های پنجم و چهارم پیش از میلاد نشان داده است. تولید فرش ماشینی در ایران از دهه ۴۰ آغاز گردیده است. در سال ۱۳۳۱ تولید فرش ماشینی از شرکت مخمل و ابریشم کاشان شروع گردید. فرش ماشینی گونه ای مصنوعی از قالی است که بر خلاف قالی دستبافت توسط ماشین الآت صنعتی بافته می شود. به دلیل سرعت تولید و همچنین ارزان بودن مواد اولیه نسبت به قالی دستبافت قیمت ارزانتری دارد. تاریخچه پیدایش فرش ماشینی در کشورمان نشان میدهد که این محصول در ایران عمری تقریباً ۴۰ ساله دارد. در ابتدای دهه ۵۰  اولین فرش ماشینی تولید داخل در کارخانجات مخمل و ابریشم کاشان توسط ماشین های مخمل بافی ژاکارد و با الیاف مصنوعی براق و پرز نسبتاً کوتاه و وزن سبک، بافته و روانه بازار گردید. (قیمت فرش ماشینی)

در محیط پیرامون انسان شمار زیادی از میکروارگانیزم ها زندگی می کنند. در صورت برهم خوردن تعادل این موجودات در طبیعت، سلامت فرد و جامعه به دلیل تولید و انتشار بوی نامطبوع و کاهش سطح استانداردهای بهداشتی تهدید خواهد شد. حضور میکروارگانیزم ها بر روی منسوجات می تواند سبب ایجاد تاثیرات نامطلوبی نظیر رنگ پریدگی یا لکه گذاری بر روی منسوجات، تجزیه ساختمان مواد سازنده الیاف، کاهش استحکام و در نهایت پوسیدگی منسوج شود. اغلب الیاف و پلیمرها از خود مقاومتی در برابر اثرات ناشی از میکروب ها نشان نداده و با مهیا کردن عوامل رشد میکروارگانیزم ها نظیر دما و رطوبت مناسب، مواد غذایی ناشی از تعریق و چربی ناشی از غدد پوستی، سلول های مرده پوست و همچنین مواد به کارگرفته شده در مرحله تکمیل منسوجات، باعث رشد سریع و انتشار انواع میکروب ها می شوند. لذا استفاده از منسوجات ضدمیکروبی می تواند از شیوع بیماری های مقاوم در برابر دارو جلوگیری به عمل آورد و همچنین خطر ابتلا به بیماری را کاهش دهد. از سوی دیگر، استفاده از مواد شیمیایی با خواص ضد میکروبی در تکمیل منسوجات، به دلیل سمی بودن و مشکلات زیست محیطی از معایب زیادی برخوردار است. استفاده از نانوذرات بخصوص نانوذرات فلزی و معدنی عرصه جدیدی را در تکمیل منسوجات ضدمیکروبی فراهم کرده است. (فرش خاطره کاشان)

ساختمان فرش ماشینی

فرش ماشینی یک محصول سه بعدی است که از بافت سه دسته نخ به وجود می آید:

نخ خاب همان نخی است که در سطح فرش دیده میشود. جنس این نخ در فرشهای دستباف پشم، کرک یا ابریشم است و در فرشهای ماشینی معمولاً اکریلیک، اکریلیک هیت ست شده، پلی استر یا پلی پروپیلن و یا مخلوطی از موارد فوق می باشد. در فرش های ماشینی این نخ ها موازی با نخ تار قرار می گیرد. اگر نخ خاب در روی فرش ظاهر شود به آن نقشه (خاب رو) و اگر در سطح فرش ظاهر نشود خاب مرده (خاب زیر) اطلاق می شود. نخ تار یا نخ چله استحکام فرش در جهت طول را ایجاد می نماید و جنس آن معمولاً از مخلوط پنبه و پلی استر است . نخ پود موجب استحکام عرضی فرش و نگهدارنده ی ریشه های خاب در فرش است. این نخ به همراه نخ تار بافت برزنتی فرش را تشکیل میدهند و معمولاً از کنف (Jute) می باشد. هر تخته فرش دارای دو نوع تراکم عرضی و طولی می باشد. (فرش ساوین)

تراکم عرضی فرش: تعداد ریشه (گره رنگ) در یک متر عرض فرش را گویند که با شانه مشخص می شود. تراکم طول فرش: تعداد ریشه (گره رنگ) در یک متر طولی قالی را گویند.

تولید فرش ماشینی

فرش ماشینی توسط ماشین آلات مختلفی تولید می گردد که می توان به دستگاه های تکسیما، واندویل، CRX، ASR، VTR و… اشاره کرد. جنس هر فرش نیز می تواند اکریلیک یا BCF و مخلوطی از این دو، یا الیاف جدید ابریشم مصنوعی (پلی استر) باشد. قابل ذکر است که فرش های ۱۰۰% اکریلیک دارای کیفیت و قیمت بالاتری هستند ولی فرش های ابریشم مصنوعی در حال حاضر به دلیل عدم پرزدهی و شستشوی بسیار آسان و ثبات و درخشندگی بالا در بازارهای جهانی بعنوان بهترین کفپوش موردتوجه قرار گرفته است. (فرش ستاره کویر یزد)

فرآیند تولید فرش ماشینی

آماده کردن نخ ها

ابتدا نخ ها به شکل الیاف خام و یا دسته رشته های بلند به کارخانه آورده می شوند. الیاف خام که تقریباً ۱۸ سانتی متر هستند معمولاً پیچیده نشده و رشته رشته هستند که باید تغییر داده شوند. این رشته ها درون یک ظرف قیف مانند ریخته می شوند. سپس روغن زده میشوند و ماشین حلاجی آن ها را به صورت طناب های بلند و سستی می ریسد که فیتیله نامیده می شوند. (فرش نگین مشهد)

پس از آن فیتیله ها فشرده، کشیده و به نخ های واحدی تبدیل میشوند و به دور قرقره ها پیچیده می شوند. الیاف خام تک لایه ای و رشته های دسته ای بلند بعدا به یکدیگر پیچیده می شوند تا به صورت تارهای کلفت مناسب برای بافت درآیند. نخ ها سپس به وسیله بخار حجیم میشوند و بعد، آن ها ۱۳۸- ۱۳۲ درجه سانتیگراد حرارت می دهند. این حرارت باعث می شود که نخ شکل پیچیده اش را حفظ کند. پس از سرد کردن، این نخ ها را به دور لوله هایی می پیچند و به دستگاه بافندگی انتقال می دهند. (فرش مشهد اردهال)

رنگ کردن نخ ها

نخ ها به منظور بافت فرش ابتدا با روش های خاصی رنگ می شوند. در این روش ها ۴۵۵-۲۲۷ کیلوگرم الیاف را در خمره های تحت فشارهوا می گذارند که رنگ مورد نظر در آنها پخش می شود و یا در روش دیگری الیاف یاکلاف های نخ را پی در پی از حوضچه ها یا خمره های رنگ عبور می دهند تا کاملا به رنگ مورد نظر درآید. (فرش زمرد مشهد)

یک روش دیگر رنگ آمیزی نخ ها این است که نخ ها را شکل می دهند و سپس رنگ داغ تحت فشار وارد اشکال نخ شود تا نخ ها رنگ آمیزی شوند. (فرش مشهد)

همچنین در روش دیگری، نخ را از طریق غلتک های چاپ رنگ پرس می کنند، در حالیکه روش دیگری نیز نخ ها را به شکلی می بافد و سپس قبل از بازشدن نخ ها با رنگ ها آمیخته می شوند. نخ ها با هر روشی که رنگرزی شوند در مرحله بعد تحت بخار قرار می گیرند و سپس شسته و خشک می شوند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست