طراحان نقوش قالی و تاریخ معاصر در استان های تبریز ، مشهد و تهران

طراحان بزرگ نقش قالی ایران

به هنگام بحث درباره ی طراحان نقش قالی ایران نمیتوان از نام و آوازه ی استان های تبریز مشهد و تهران که بر تارکه ی قالی ایرانی طی قرن های متمادی هنر نمایی کرده و نقوش حیرت آوری را خلق کرده اند چشم پوشی کرد .

 

طراحان بزرگ نقش قالی ایران

طراحان بزرگ نقش قالی ایران

 

طراحان بزرگ نقش قالی ایران را در یکصد و پنجاه سال اخیر در سه مرکز مهم قالی بافی ایران را به این گونه یادآوری می کنیم تا باشد تشکری از آن بزرگواران به عمل آید :

 

الف : تبریز

رسام ارژنگی و میر مصور که مینیاتوریست و نقاش قالی و از بنیان گذاران مدرسه ی صنایع مستظرفه ی تبریز و همچنین حبیب الله امین افشار هنرمند برجسته ی دیگری که در سال ۱۳۶۷ شمسی چهره در نقاب خاک کشید و محمدنقی خیابانی از طراحان قدیمی تبریز به شمار می روند.

از هنرمندان نسل جوان ابوالحسن خیابانی اکبر برگی، قلی ناسی، محمد حسین نجف زاده، یوسف تأملی ۔ ابوالقاسم اماقانی، رضا اسکندری و ابراهیم رضایی را باید نام بود که هر کدام از آنها با ذوق و کوشش فراوان سعی دارند که برگ جدیدی بر دفتر طرح های جاودانی فرش ایران بیافزایند.

 

ب : مشهد

از طراحان مشهور و قدیمی مشهد می توان عبدالحمید نعت نگار (متولد ۱۲۸۷ شمسی در کرمان) را نام برد که طراح نقشه ی بسیاری از فرش های بافته شده در کارگاه عمو اوغلی بود. طرح معروف به کوزه ی کنانی از کارهای این هنرمند است .

علی اکبر طرحجی فرزند میرزا عباس طرحچی معروف به نگارنده نیز از طراحان قدیمی و باسابقه ی مشهد است. از نسل جوان ترها محمد حسین فخر الواعظین مهدوی (متولد ۱۳۹۰ شمسی) فرزند شیخ عبد الکریم فخر الواعظین مهدوی طراح و نقاش قدیمی کرمانی، احمد بهبودی و حسین شهیدی نژاد هنرمندان کارگاه های قالی بافی آستان قدس رضوی و شرکت سهامی فرش ایران شعبه ی مشهد، شایسته تجلیل و یادآوری هستند.

 

ج : تهران

در یادآوری نام هنرمندان نقش قالی و تذهیب در تهران نخست به سراغ نقش آفرینان هنرستان عالی هنرهای زیبای تهران می رویم و حسین طاهرزاده ی بهزاد رئیس و استاد این هنرستان که در نقش قالی و تذهیب و مینیاتور هنرمند برجسته ای بود را معرفی می کنیم.

رضا وفا کاشانی هنرمند تام دار دیگری است که به صورت آینه ای شفاف جلوه های هنری و مهارت های پدر و عموی با استعداد و هنرمند خود میرزا علی اکبر و میرزا احمد را بر روی هنرمندان نسل جدید تر منعکس نمود.

غلامحسین صدیق اسکندانی (متولد ۱۲۸۰ شمسی در تبریز) استاد طراحی هنرهای تزئینی در اداره هنرهای زیبای کشوره اسدالله دقیقی هنرمند دیگری وابسته به هنرستان عالی هنرهای زیبای تهران، هادی اقدسیه، محمد حسین نقشه چی، علی درودی، على اشرف کاشانی، عبدالکریم رفیعی، اسدالله غفاری (انجدانی) استادان نقش قالی و تذهیب اداره ی هنرهای زیبای کشور و بالاخره عبدالله باقری رئیس قسمت تذهیب این اداره (نگارنده در سال های ۱۳۲۸ و ۱۳۲۹ افتخار شاگردی استاد را داشت) شایسته ی تجلیل و یادآوری هستند .

از نقاشان نسبتا جوانی که به صورت آزاد در تهران فعالیت می کنند و یا در استخدام سازمان هایی مانند شرکت سهامی فرش ایران هستند، می توان حسن موسوی سیرت، اکبر عندلیب، جعفر بالادست، منصور تحسون و همچنین خانم معصومه حسینی را نام برد.

در پایان به زندگی و شرح حال هنرمند بلند آوازهای که به هنر بافندگی و طراحی نقش قالی در عصر معاصر درخشش فوق العاده ای بخشید مرور مختصری داریم .

استاد ابوالفتح رسام عرب زاده در سال ۱۳۹۳ شمسی در خانواده ای هنرمند در شهر تبریز متولد شد و در زمستان ۱۳۷۶ دار فانی را وداع گفت. شادروان عرب زاده از فارغ التحصیلان هنرستان عالی هنرهای زیبای تهران بود. او در طی زندگی گهربار و خلاق هنری خود در تمام رشته های نقاشی و مینیاتوری مجسمه سازی، نقش قالی، رنگرزی و بافندگی قالی ذوق هنری او استعداد بی مانندی از خود نشان داد.

شکوفایی هنر استاد در طراحی و بافت فرش بیش از چهل سال پیش آغاز شد و همواره به عنوان یکی از استادان مسلم این رشته ی هنری در بین اهل فن شناخته شده بود.

در آثار عرب زاده استفاده از مینیاتور که اولین هنری بود که در هنرستان هنرهای زیبای تهران با آن آشنا شده بود زیاد به چشم می خورد. شکفتگی و اوج خلاقیت استاد این بود که او با حفظ تمام میراث های هنری دست به نوآوری می زد و از چهارچوب نقش های سنتی بیرون می رفت که گاهی مورد انتقاد برخی از همکاران خود که از طرح های او به عنوان «نقش غلط» یاد می کردند نیز قرار می گرفت.

شادروان عرب زاده بنیان گذار اولین آموزشگاه هنری قالی بافی در تهران بود او در آخرین سال های حیات خود با مشارکت شهرداری تهران مؤسسه ای به نام بنیاد فرهنگی و هنری فرش رسام عربزاده را پی ریزی کرد و ۶۶ قطعه از دست بافت های خود را نیز به آن بنیاد اهداء کرد.

که امروزه فرش های جدید فرش ستاره کویر یزد ، فرش خاطره کاشان برگرفته از نقش ها ، خلاقیت و هنر این عزیزان است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست